نسخه چاپی      ارسال به دوستان

دکتر موحدیان: داشتن آگاهی درست از میراث معنوی ، افراد را در مطالعه ادیان از خطر فریفتگی مصون نگه می دارد

اشاره :

علی موحدیان عطار در سال 1340 در اصفهان متولد شد. وی دوران تحصیلات ابتدایی و راهنمایی و دبیرستان را در اصفهان گذراند و در سال 1361 وارد حوزه علمیه قم شد و به تحصیل دروس حوزوی پرداخت.موحديان از ابتدا گرایش ویژه ای به مباحث مربوط به نظام معرفتی اسلام داشت و به همین دلیل رشته کلام جدید را دنبال کرد. وی همچنین به موازات تحصیل در حوزه در سال 1372 وارد دانشگاه تربیت مدرس قم شد ودر رشته الهیات موفق به اخذ مدرک کارشناسی ارشد گشت .پایان نامهُ كارشناسي ارشد خود را در موضوع آسیب شناسی ایمان دینی با عنوان ثبات در اعتقادات تهیه و تدوین کرد. اين اثر توسط دانشگاه، اديان و مذاهب با عنوان   "از شك تا يقين " به چاپ رسيد وی همچنین دوره دکترای خود را در رشته کلام با گرایش فلسفه دین در همان دانشگاه گذراند و پایان نامه  دكتري اش را با عنوان ايفاي مفهوم عرفان تدوين كرد، كه بعداً با عنوان مفهوم عرفان به چاپ رسيد. وی در کنار تحصیل حوزوي و دانشگاهي به دلیل علاقه به مطالعات ادیان در مرکز تحقیقات مطالعات ادیان (دانشگاه اديان و مذاهب فعلي)مشغول فعالیت شد و در رشته ادیان شرقی تحقیقات خود را دنبال کرد.

مجموعه فعالیت های پژوهشی وی شامل نگارش 26 مقاله و 5 عنوان کتاب با عناوین از شک تا یقین،مفهوم عرفان،درستنامه ادیان شرق(با همكاري)،جوهره مهدویت و آیین هندو بوده است. وی به عنوان قائم مقامی مرکز تحقیقات مطالعات ادیان،معاونت پژوهشی و مدیریت گروه های پژوهشی آموزشی ، در مركز مطالعات و تحقيقات اديان و مذاهب خدمت كرده است، و هم اکنون عضو هیات علمی دانشگاه اديان ومذاهب است و مدیريت گروه پژوهشی ادیان شرق را بر عهده دارد.

دکتر علی موحدیان، در گفتگو با خبرنگار واحد اطلاعات و اخبار دانشگاه، به تبیین جایگاه و جغرافياي ادیان شرق و غرب پرداخت و اظهار داشت: ادیان در مجموع شامل دو بخش ادیان بدوی و نظام یافته می شود، که ادیان نظام یافته نیز به دو بخش ادیان زنده و خاموش تقسیم می گردد. ادیان زنده مشمتل بر دو قسمت ادیان تاریخی و غیر تاریخی می شود. ادیان غربی و شرقی جزو ادیان تاریخي محسوب می شوند.

وی ادیان غربی را ادیانی دانست که براساس سنت ابراهیمی به وجود آمده است، يعني یهودیت، مسیحیت و اسلام، و ادیان شرقی را شامل ادیانی عنوان کرد که بخشی از آن ها بر پایه فرهنگ آریایی به وجود آمده اند، مانند آيين هاي زرتشتي و بودا، و بخش دیگر منشيُ غیرآریایی دارند، مانند آيين هاي کنفوسیوس، دائو، و شین تو، که خواستگاه این ادیان بیشتر در کشورهای چین و ژاپن است.

عضو هیات علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، آیین سیک را دینی برآميخته آیین اسلام و هند توصیف کرد و افزود: آیین سیک دینی است که یک بن آن از اسلام، و پايه ديگر آن آیین هندوست به اين ترتيب، آيين سيك دینی تاریخی و نظام یافته و زنده است كه در نوع خود پلي ميان دين هاي شرقي و غربي محسوب تواند شد.

وی در توضیح ادیان شرق اظهار داشت: ادیان شرق اگر چه به مفهوم دقيق كلمه غیرنبوی هستند، در عین حال عموماُ مدعی نوعي وحی اند البته بايد توجه داشت كه وحی خاصی که در مفهوم نبوت، اسلامي و يهودي متجلی می شود در این دین وجود ندارد. و به طور كلي مي توان گفت  ادیان شرق یا عرفانی اند یا حکمی، یعنی درون مایه آن ها يا از عرفان عرفا و برپایه شهود عارفانه بنا نهاده شده است، مثل آيين هندو، سیک و دائو. و يا  بر پایه حکمت حکما بنیان نهاده شده اند، مثل بودا و کنفوسیوس.

دکتر موحدیان خواستگاه ادیان ابراهیمی را منطقه خاورمیانه، و خواستگاه ادیان غیرابراهیمی را منطقه شرق عنوان کرد و افزود:دلیل عینی و تجربی برای این وجود ندارد كه چرا گونه هاي مختلف اديان در مناطق مختلف جهان پديد آمده است، ولی می توان گفت که این امر به روحیات انسان ها بستگی دارد، به طور مثال آنچه در مناطق شرقی مثل هند رواج دارد، تمایلات عرفانی و شهودی بیشتر است و در چین و ژاپن نیز روحیه حکمی، حاکم است.

وی بر وجود اعتقاد به خدا در همه ادیان تاکید و تصریح کرد: در آیین زرتشت اهورا مزدا به عنوان منشأ خیر، شامل همان صفات خداوند است. در آیین هندو نیز در عین تعدد خدایان، باز هم مفهوم خدای مطلق وجود دارد. در آیین سیک هم،مفهومی از خداوند وجود دارد که تقریبا با آنچه ما نسبت به خدا قائلیم يكي است. و حتي در آيين بودا نيز علاوه بر مفهوم امر مطلق (دهرمه كايه)مفهوم خدايان متعدد مطرح است .به طور کل در همه ادیان مفهومی از خداوند وجود دارد البته با تفاوت.

عضو هیئت علمی دانشگاه ادیان و مذاهب، در ادامه به نقطه اشتراک ادیان اشاره کرد و یادآور شد: در همه ادیان سه لایه وجود دارد. یک لایه ، لایه تکالیف، احکام و روش های دین ورزی است که از این نظر اديان بسیار متنوع و متکثرند. لایه دیگر لایه تبیین های نظام مند از آن معنویتی است که در هر دینی وجود دارد، كه عمدتأ ئر ستون كلاسيك اديان منعكس است. ادیان مختلف در این زمینه ضمن داشتن تفاوت، تشابهات نسبتا زیادتري با هم دارند. لایه سوم از هر دین، شامل حیات معنوی و اخلاقی انسان هاست. انسان ها در هر دینی که باشند، ولو از نظر جغرافیایی و فرهنگی از هم فاصله و با هم تفاوت داشته باشند، از نظر زبان دل و موضوع اين زبان، يعني اخلاق و عرفان اشتراک های زیادی دارند، به همین دلیل گفته می شود اگر جوهر دين را همين لايه بدانيم ادیان مختلف از اشتراکات جوهری برخوردارند.

دکتر موحدیان وجه تسمیه دین یهود، مسیحیت و اسلام را به عنوان ادیان ابراهیمی، بر آمدن این ادیان از سنت حضرت ابراهیم ذکر کرد.

وی اظهار داشت: در یک تقسیم بندی، ادیان مختلف به ادیان ابراهیمی و غیر ابراهیمی تقسیم می شوند. چون هر سه دین یهودیت، مسیحیت و اسلام بر آمده از یک سنت(سنت ابراهيم عليه السلام ) تلقی می شوند به عنوان ادیان ابراهیمی از آنان یاد می شود. ادیان دیگر غیراز این سه دین، ادیان غیر ابراهیمی نامیده می شود.

مدیر گروه ادیان شرق، با غیر علمی دانستن تقسیم بندی ادیان به ادیان الهی، و غیر الهی یا ادیان آسمانی و غیرآسمانی، تقسیم بندی علمی ادیان را ضرورتي در جهت گفتگو و تعامل بهتر با سایر دین ها عنوان کرد.

وی همچنین به ضرورت مطالعه ادیان اشاره کرد و گفت: برخی بر این باورند که مطالعه ادیان ممکن است آسیب هایی به همراه داشته باشد، در حالیکه حتي برای شناخت بهتر دین خود، لازم است شناختی عالمانه و درست، البته نه لزومأ در حد تخصصی، از دیگر ادیان داشته باشیم.در این مي توان از اين كه زمینه قرآن کریم نيز مسلمانان را به مطالعه سرگذشت امت ها و نحوه دین ورزی آنها تشویق و ترغیب کرده است، گواه گرفت .

دکتر موحدیان در ادامه ابراز داشت: برای به حداقل رسیدن آسیب هایی که ممکن ست در مطالعه ادیان وجود داشته باشد باید این مطالعه پس از آگاهی درست و صحیح از دین و میراث معنوی صورت پذیرد تا از خطر فریفتگی و شيفتگي بي خبرانه به دور باشد.

عضو هیات علمی دانشگاه ادیان و مذاهب آیین بودا و دین اسلام را از نظر پویایی و گسترش روزافزون در جهان، در مرتبه اول ذکر و تصریح کرد:در آمارهای ارائه شده بیشترین رشد پیروان، به آیین بودا برمی گردد، و دین مبین اسلام در وحله دوم است. البته بايد دانست جذب  شدن به ادیانی مثل بودا و هندو شدن الزاما به معنای تغییر کیش نیست، بلکه ممکن است کسی تمایلات بودایی داشته باشد و به نوعی از جنبه های آیین بودا عمل کند،در عین حال نیز مسیحی سهودي و يا غير آن باشد.در دنیای کنونی ادیان جدید تمایل دارند خود را جدای از دیگر ادیان معرفی نکنند بلکه خود را در کنار سایر ادیان بدانند.

نظر شما درباره این خبر :     نام : * محل درج نظر: ایمیل : * این شماره را وارد کنید *: